ابو القاسم سلطانى

482

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

اگر ميوه آن را شسته و با شراب ممزوج نمايند شكمروش و خونريزى رحم را بند آورده و مدر مىباشد ولى باعث سردرد مىشود و چنانچه از ريشه آن با برگ تازه متصل به ريشه ضماد تهيه نمايند در گزيدگى رتيل سودمند است ( ديوسكوريد : 1 * ) . ضماد آن جهت تحليل آماس‌ها ، تسكين درد ، سهر ( 2 * ) ، ماليخوليا و استسقاء و خوابيدن بر روى حصير ساخته شده از آن براى بدن‌هاى قوى و مبتلايان به استسقاء خوب است و ريشه آن خنازير را تحليل مىبرد و خاكستر ريشه آن قطع‌كننده خونريزى و خارش است ( داود انطاكى ، حكيم مومن ، عقيلى خراسانى : 3 * ) . قسمت مورد استفاده در درمان گياه كامل مىباشد . تركيبات شيميائى : Lutiolion , Bisabolene , Jones , Tridecandne , Undecan - 2 - one و كليسيريد P - coumaroyl ، Alpha tocopherol , Micrandol B 1 , Juncunone , Effusol . خواص و موارد مصرف درمانى آن : مغز ساقه مدر ، مسكن ، آرامبخش ، نرم‌كننده سينه و خونساز است و از آن در موارد التهاب گلو و حلق ، سرفه ، سنگ كليه ، استسقاء و بيخوابى و به‌طور موضعى براى بند آوردن خون ، اورتريت ، شكستگىها ، لمباگو ، درد دندان استفاده مىشود . در هند و ژاپن از واريته Var . decipiens buchena كه به انگليسى Soft rush و Japanes - mat rush ناميده مىشود استفاده درمانى به عمل مىآيد و براى گياه خواص مدر ، ضد تومور ، آنتى اكسيدان و سيتوتوكسيك را نيز قائل مىباشند . ( * ) - مطالب داخل كروشه [ ] اضافه شده از مخزن الادويه ( 1 * ) - تت دياسقوريدوس م - 4 ص 327 ش 44 ( 2 * ) - سهر ، ارق به پارسى ، بيخوابى ، شبگيرى انگليسى Insomnia ، فرانسوى Insomnie , Privation de sommeil . ( 3 * ) - تلخيص از تذكره ص 43 ، تحفه حكيم مومن صفحه 20 ، مخزن الادويه صفحه 84 Code - 2897 اسل ( نوع آخر يا صنف سوم اسل ) Juncus maritimus Lam . نوع اسل يا سازوى پايا و متراكم به ارتفاع 100 سانتىمتر يا بيشتر از خانواده Juncaceae مىباشد . ريزوم كوتاه ، افقى ، تعداد برگ كم ، ميوه كپسول ، بيضى شكل ، سه خانه مجزا و كامل ، گلپوش به رنگ سبز مايل به زرد و مساوى كپسول ، خوشه گل‌ها مساوى برگك‌ها ، محل رويش گياه شمال ، بين تهران و قزوين ، خراسان و بلوچستان مىباشد .